Basics
Εισαγωγή
Τα βλαστοκύτταρα είναι αρχέγονα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού, τα οποία μπορούν να κάνουν ένα από τα εξής δύο πράγματα: Μπορούν είτε να δημιουργήσουν πανομοιότυπα αντίγραφά τους είτε να παράγουν άλλους τύπους εξειδικευμένων κυττάρων. Το έμβρυο, στις απαρχές της ύπαρξής του, περιλαμβάνει βλαστοκύτταρα τα οποία σιγά-σιγά εξειδικεύονται για να παράγουν όλα τα κύτταρα του οργανισμού. Σήμερα, τα ώριμα κύτταρα μπορούν επίσης να επαναπρογραμματιστούν στο εργαστήριο, ώστε να επιστρέψουν σε μια εμβρυϊκή κατάσταση και να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία εξειδικευμένων κυττάρων κάθε είδους.
Η ιατρική σημασία των βλαστοκυττάρων
Τα βλαστοκύτταρα που λαμβάνονται από έμβρυα ή που δημιουργούνται από τον επαναπρογραμματισμό ώριμων κυττάρων δεν μπορούν να εισαχθούν απευθείας στον οργανισμό ενός ενήλικα διότι υπάρχει ο κίνδυνος μετατροπής τους σε καρκινικά κύτταρα λόγω του πολλαπλασιασμού τους. Μπορεί όμως να γίνει επαγωγή τους υπό ειδικές συνθήκες στο εργαστήριο, ώστε, θεωρητικά, να αναπτυχθούν και να μετατραπούν σε οποιονδήποτε τύπο κυττάρου του ανθρώπινου οργανισμού. Με αυτόν τον τρόπο θα υπήρχε μια έτοιμη πηγή κυττάρων που θα αντικαθιστούσαν εκείνα που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, δεν μπορούν να αντικατασταθούν αφότου υποστούν βλάβη, όπως τα καρδιακά και τα νευρικά κύτταρα.
Ας πάρουμε, για παράδειγμα, έναν ασθενή με κάκωση του νωτιαίου μυελού. Ενδεχομένως να μπορούσε να θεραπευτεί αν γινόταν έγχυση νευρικών κυττάρων στο νωτιαίο μυελό. Επίσης, τα νευρικά κύτταρα ενδεχομένως να μπορούν να επιβραδύνουν ή ακόμα και να σταματήσουν την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον. Τα παγκρεατικά κύτταρα ενδέχεται να μπορέσουν να ελέγξουν τον διαβήτη και ούτω καθεξής. Οι δυνατότητες είναι σαφώς τεράστιες, σ' αυτό όμως το πρώιμο ερευνητικό στάδιο είναι δύσκολο να γνωρίζουμε πόσες από αυτές τις ελπίδες θα εξελιχθούν σε εφικτές θεραπείες. Η εξαγωγή βλαστοκυττάρων από έμβρυα αποτελεί μέθοδο ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη, ενώ οι τεχνικές επαναπρογραμματισμού των κυττάρων είναι πολύ καινούριες. Δεν είναι ακόμα γνωστό αν τα επαναπρογραμματισμένα κύτταρα θα είναι σε θέση να κάνουν ό,τι και τα κύτταρα που προέρχονται από έμβρυα.
Info cards
Τα βλαστοκύτταρα είναι αρχέγονα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού, τα οποία μπορούν είτε να δημιουργήσουν πανομοιότυπα αντίγραφά τους είτε να παράγουν άλλους, εξειδικευμένους τύπους κυττάρων.
Στο έμβρυο, τα βλαστοκύτταρα εξειδικεύονται σταδιακά προκειμένου να παράγουν όλα τα κύτταρα του ανθρώπινου οργανισμού.
Στον ώριμο ιστό, τα βλαστοκύτταρα υπάρχουν προκειμένου να συνεχίσουν να αναγεννούν συγκεκριμένα κύτταρα του οργανισμού κατά τη διάρκεια της ζωής του ατόμου.
Τα ανθρώπινα βλαστοκύτταρα εξάγονται από:
• Έμβρυα
• Κάποιους ώριμους ιστούς (π.χ. μυελό των οστών)
• Ομφαλοπλακουντιακό αίμα
• Αμνιακό υγρό
Οι επιστήμονες είναι σε θέση να απομονώσουν τα βλαστοκύτταρα και να τα διατηρήσουν για αόριστο χρονικό διάστημα στο εργαστήριο. Μπορούν να προκαλέσουν τη μετατροπή κάποιων βλαστοκυττάρων σε εξειδικευμένα κύτταρα, π.χ. σε νευρικά, δερματικά, αιματικά κύτταρα.
Τα βλαστοκύτταρα -ή τα εξειδικευμένα κύτταρα που προέρχονται από αυτά- ενδέχεται να μπορούν να καθυστερήσουν ή ακόμα και να σταματήσουν την εξέλιξη κάποιων εκφυλιστικών νοσημάτων, να επιδιορθώσουν ιστούς που έχουν υποστεί βλάβη ή να θεραπεύσουν εγκαύματα.
Τα εκφυλιστικά νοσήματα μπορούν να προσβάλουν άτομα κάθε ηλικίας, από την παιδική έως την τρίτη ηλικία. Περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:
• νόσος του Πάρκινσον
• διαβήτης
• κυστική ίνωση
• σκλήρυνση κατά πλάκας
• μυϊκή δυστροφία
• ηπατίτιδα
• οστεοπόρωση
Η έρευνα στο συγκεκριμένο τομέα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Κάποια μέρα, τα βλαστοκύτταρα ενδέχεται να οδηγήσουν σε θεραπείες κυτταρικής αντικατάστασης, είναι όμως άγνωστο πόσο αποτελεσματικές θα είναι αυτές οι θεραπείες.
Τα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα λαμβάνονται συνήθως από έμβρυα που δημιουργούνται μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τα κύτταρα λαμβάνονται όταν το έμβρυο είναι ηλικίας περίπου μίας εβδομάδας. Διαθέτει 30 - 150 μη διαφοροποιημένα κύτταρα και έχει μήκος 0,14 χιλιοστά. Έπειτα, το έμβρυο καταστρέφεται.
Τα έμβρυα που χρησιμοποιούνται στην έρευνα είναι κυρίως «πλεονασματικά» έμβρυα από κλινικές θεραπείες, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση. Μερικές χώρες επιτρέπουν τη δημιουργία εμβρύων ειδικά για ερευνητικούς σκοπούς.
Στην εξωσωματική γονιμοποίηση, τα «πλεονασματικά» έμβρυα προκύπτουν όταν δημιουργούνται περισσότερα έμβρυα από όσα το ζευγάρι επιθυμεί να εμφυτευτούν. Αυτήν τη στιγμή, στην Ευρώπη φυλάσσονται εκατοντάδες χιλιάδες τέτοια έμβρυα, τα οποία προορίζονται προς καταστροφή.
Τα βλαστοκύτταρα απαντούν σε ώριμους ιστούς, όπως ο μυελός των οστών και ο εγκέφαλος. Ο αριθμός τους είναι περιορισμένος και η λήψη τους είναι συχνά δύσκολη.
Τα ώριμα βλαστοκύτταρα συνήθως παράγουν μόνον τους τύπους κυττάρων που σχετίζονται με το συγκεκριμένο μέρος του σώματος (π.χ. ο μυελός των οστών παράγει διάφορους τύπους αιματικών κυττάρων αλλά όχι και ηπατικά κύτταρα).
Τα επαγόμενα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα (κύτταρα iPS) μοιάζουν πολύ με τα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα. Δημιουργούνται με τον επαναπρογραμματισμό των ώριμων κυττάρων και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη όλων των εξειδικευμένων κυττάρων του οργανισμού. Από κύτταρα iPS συνδυασμένα με εμβρυϊκά κύτταρα-ξενιστές μπορεί να δημιουργηθεί ένα ολόκληρο ποντίκι.
Τα βλαστοκύτταρα υπάρχουν στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα κατά τη γέννηση. Είναι περισσότερα από τα ώριμα βλαστοκύτταρα, η λήψη τους είναι ευκολότερη και ενδέχεται να έχουν μικρότερους κινδύνους απόρριψης. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν ότι τα κύτταρα αυτά μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο όταν χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση ασθενειών.
Αν τα κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος μπορούν να μετατραπούν σε άλλους τύπους κυττάρων, τότε το αίμα αυτό θα μπορούσε να καταψυχθεί κατά τη γέννηση και να φυλαχτεί σε ειδική τράπεζα, ώστε να είναι διαθέσιμο για μεταγενέστερη κυτταρική θεραπεία. Οι θεραπείες αυτού του είδους απέχουν ακόμα πολύ από το να γίνουν πραγματικότητα, ενώ μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν είναι εφαρμόσιμες λόγω τεχνικών εμποδίων και υψηλού κόστους.
Στην ανθρώπινη εξέλιξη, το έμβρυο εμφυτεύεται στη μήτρα περίπου 7 ημέρες μετά από τη γονιμοποίηση, χρόνος κατά τον οποίο γίνονται τα πρώτα βήματα της κυτταρικής διαφοροποίησης. Τα πρώτα στάδια του νευρικού συστήματος εμφανίζονται έπειτα από 14 ημέρες. Αυτό είναι το όριο που θέτει ο νόμος για την πραγματοποίηση ερευνών στα έμβρυα.
Πριν από το όριο των 14 ημερών για την πραγματοποίηση της έρευνας, ένα έμβρυο μπορεί να διαιρεθεί σε δίδυμα. Περίπου το ήμισυ του συνόλου των εμβρύων ή ίσως και παραπάνω αποβάλλεται φυσικά λόγω αυθόρμητων γενετικών ανωμαλιών, όπως η ύπαρξη επιπλέον χρωμοσωμάτων στο DNA.
Κάποιες χώρες της ΕΕ δεν επιτρέπουν κανενός είδους έρευνα σε εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα. Κάποιες άλλες επιτρέπουν την πραγματοποίησή της μόνο σε πλεονασματικά έμβρυα από εξωσωματική γονιμοποίηση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο επιτρέπεται η δημιουργία εμβρύων για τους σκοπούς της βλαστοκυτταρικής έρευνας, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας κλωνοποιημένων εμβρύων.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η δημιουργία ενός κλωνοποιημένου ανθρώπινου μωρού (αναπαραγωγική κλωνοποίηση) είναι παράνομη, όμως η δημιουργία ενός κλωνοποιημένου ανθρώπινου εμβρύου και η ανάπτυξή του έως το όριο των 14 ημερών προκειμένου να παραχθούν βλαστοκύτταρα (θεραπευτική κλωνοποίηση) είναι νόμιμη. Η διαφορά έγκειται στο σκοπό, όχι στη διαδικασία.
Μπορούν να δημιουργηθούν υβριδικά έμβρυα ανθρώπου-ζώου με την αφαίρεση του γενετικού υλικού από ένα ζωικό ωάριο και την αντικατάστασή του από ανθρώπινο DNA. Το 2008 δόθηκε άδεια σε κάποιους ερευνητές στο Ηνωμένο Βασίλειο να δημιουργήσουν αυτό το είδος υβριδίου για ερευνητικούς σκοπούς.
Μπορούν να δημιουργηθούν υβριδικά έμβρυα ανθρώπου-ζώου με την αφαίρεση του γενετικού υλικού από ένα ζωικό ωάριο και την αντικατάστασή του από ανθρώπινο DNA. Το 2008 δόθηκε άδεια σε κάποιους ερευνητές στο Ηνωμένο Βασίλειο να δημιουργήσουν αυτό το είδος υβριδίου για ερευνητικούς σκοπούς.
Η θεραπευτική κλωνοποίηση στοχεύει στην αποτροπή της απόρριψης των βλαστοκυττάρων από τον οργανισμό ως ξένο ιστό. Τα κύτταρα λαμβάνονται από ένα κλωνοποιημένο έμβρυο, το οποίο δημιουργείται από τα κύτταρα του ίδιου του ασθενούς.nt.
Η 24η εβδομάδα αποτελεί το όριο για την πραγματοποίηση αμβλώσεων για κοινωνικούς λόγους. Η άμβλωση για ιατρικούς λόγους είναι νόμιμη έως τον τοκετό (εβδομάδες 38-40).
Το 2004 κατέρρευσε μια απαγόρευση της κλωνοποίησης από τα Ηνωμένα Έθνη. Όλα τα κράτη υποστηρίζουν την απαγόρευση της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης (τη δημιουργία ενός μωρού με χρήση τεχνικών κλωνοποίησης), αλλά κάποια από αυτά ήθελαν να θέσουν εκτός νόμου την έρευνα με κλωνοποιημένα έμβρυα, η οποία επιτρέπεται από άλλα κράτη.
Το έμβρυο αναπτύσσει την εγκεφαλική του δομή έως την 10η εβδομάδα. Το όριο για την πραγματοποίηση άμβλωσης για κοινωνικούς λόγους είναι οι 24 εβδομάδες, χρόνος κατά τον οποίο το έμβρυο αρχίζει να ανταποκρίνεται στο φως, τους ήχους και άλλα αισθητηριακά ερεθίσματα. Ωστόσο, το νόμιμο όριο για την πραγματοποίηση έρευνας στο έμβρυο είναι οι 14 ημέρες.
Οι επιστήμονες μπορούν πλέον να επεξεργαστούν κύτταρα που λαμβάνονται από ώριμα δερματικά κύτταρα και να τα επιστρέψουν σε μια εμβρυϊκή κατάσταση στο εργαστήριο. Η διαδικασία αυτή είναι πολύ ευκολότερη και πιο αποτελεσματική από την κλωνοποίηση.
Ο εβραϊκός νόμος δεν θεωρεί το έμβρυο «ανθρώπινη ζωή» προτού παρέλθουν 40 ημέρες από τη γονιμοποίησή του. Ως εκ τούτου, η λήψη κυττάρων από ένα έμβρυο είναι ηθικά ουδέτερη.
- Κατά: η ανθρώπινη ζωή ξεκινά από το μονοκυτταρικό στάδιο.
- Υπέρ: σύμφωνα με την αναπτυξιακή προσέγγιση του Αγίου Θωμά Ακινάτη: ο Θεός εισάγει προοδευτικά την ανθρώπινη ψυχή στο έμβρυο: Τη φυτική ψυχή, την ψυχή που αισθάνεται και έπειτα την ανθρώπινη ψυχή.
Καλύπτει μια ευρεία σειρά απόψεων, από την ολοκληρωτική αντίθεση προς την έρευνα με εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα έως τη θέση υπέρ της θεραπευτικής κλωνοποίησης.
Σύμφωνα με το μουσουλμανικό νόμο, ένα έμβρυο αποκτά ψυχή κατά τον τέταρτο μήνα της εγκυμοσύνης. Η έρευνα με εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα είναι ηθικά ουδέτερη σύμφωνα με τον επικρατούντα μουσουλμανικό νόμο
Issue cards
Αν η δύναμη των εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων μπορέσει να τιθασευτεί και δεν υπάρξουν εμπόδια από πολέμιους, έχουμε τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε ένα μεγάλο εύρος θανατηφόρων ασθενειών, οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν σήμερα.
Πότε ξεκινά η ανθρώπινη ζωή;
Πώς χαρακτηρίζουμε ένα έμβρυο ηλικίας 14 ημερών:
• μια συστάδα κυττάρων,
• ένα δυνητικό ανθρώπινο πλάσμα,
• μια μορφή ζωής,
• μια πλήρης ανθρώπινη ζωή, με όλα τα δικαιώματα που έχει ένα ανθρώπινο μωρό;
Αποτελεί η προοπτική της αντιμετώπισης τρεχόντως μοιραίων ασθενειών επαρκή δικαιολογία για την πραγματοποίηση βλαστοκυτταρικής έρευνας με χρήση ανθρώπινων εμβρύων;
Κατά την έρευνα με εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα, καταστρέφονται έμβρυα ηλικίας κάτω των 14 ημερών. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι δεν επιτρέπεται να καταστρέφεται μια νέα ζωή, ακόμα κι αν γίνεται για να σωθεί η ζωή ενός αρρώστου. Που βρίσκεται η χρυσή τομή;
Πόσο σημαντικές είναι οι ηθικές αξίες του παρελθόντος; Θα πρέπει να εξακολουθήσουμε να δεσμευόμαστε από αυτές ή θα πρέπει να προσαρμόζουμε τις ηθικές μας αξίες καθώς αλλάζουν οι καιροί;
Θυσιάζονται βαθιά ριζωμένες ανθρώπινες αξίες υπό την πίεση επιστημονικών καινοτομιών; Ή μπορούμε να βρούμε τη χρυσή τομή;
Είναι λάθος η δημιουργία εμβρύων μόνο για τους σκοπούς της βλαστοκυτταρικής έρευνας; Τι γίνεται με τη χρήση πλεονασματικών εμβρύων από εξωσωματική γονιμοποίηση ή με την επιλογή εμβρύων που σε διαφορετική περίπτωση θα καταστρέφονταν;
Αν δημιουργούμε έμβρυα απλώς για να τα χρησιμοποιήσουμε ως πηγή βλαστοκυττάρων, αντιμετωπίζουμε τα έμβρυα ως πηγή λήψης ανταλλακτικών; Αν ναι, είναι κάτι τέτοιο σωστό ή όχι;
Θα πρέπει να επιτρέπεται η εξωσωματική γονιμοποίηση (τεχνητή γονιμοποίηση ή «παιδιά του σωλήνα») ή/και η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση (επιλογή των εμβρύων προκειμένου να αποφεύγονται σοβαρές γενετικές ασθένειες);
Μας φέρνει η δημιουργία και η χρήση κλωνοποιημένων εμβρύων και επαναπρογραμματισμένων κυττάρων πιο κοντά στη δημιουργία κλωνοποιημένων ανθρώπινων μωρών;
Πρέπει να πραγματοποιούμε σήμερα έρευνα με κλωνοποιημένα έμβρυα; Ή πρέπει να περιμένουμε έως ότου διερευνήσουμε διεξοδικά τις δυνατότητες των βλαστοκυττάρων που λαμβάνονται από διαθέσιμα έμβρυα εξωσωματικής γονιμοποίησης ή από ώριμο ιστό; Πρέπει η δυνατότητα επαναπρογραμματισμού των κυττάρων να αλλάξει την άποψή μας σχετικά με τη χρήση εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων;
Πρέπει να πραγματοποιούμε σήμερα έρευνα με κλωνοποιημένα έμβρυα; Ή πρέπει να περιμένουμε έως ότου διερευνήσουμε διεξοδικά τις δυνατότητες των βλαστοκυττάρων που λαμβάνονται από διαθέσιμα έμβρυα εξωσωματικής γονιμοποίησης ή από ώριμο ιστό; Πρέπει η δυνατότητα επαναπρογραμματισμού των κυττάρων να αλλάξει την άποψή μας σχετικά με τη χρήση εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων;
Βασίζεται το όριο των 14 ημερών για την πραγματοποίηση έρευνας στο έμβρυο και το όριο των 24 εβδομάδων για την πραγματοποίηση άμβλωσης σε επιστημονικές ή ηθικές διακρίσεις ή αποτελούν απλώς αυθαίρετα νομικά όρια;
Προτείνεται απαγόρευση της κλωνοποίησης του ανθρώπου από τα Ηνωμένα Έθνη. Πρέπει η κοινωνία να θέτει όρια σε συγκεκριμένες εφαρμογές της επιστήμης; Ή εφόσον κάτι μπορεί να γίνει θα γίνεται πάντα;
Ποιοι θα πρέπει να εμπλέκονται στην ανάπτυξη βλαστοκυτταρικών τεχνολογιών και θεραπειών; Το κράτος; Οι ιδιωτικές εταιρείες; Τα ευαγή ιδρύματα; Τα ακαδημαϊκά ιδρύματα;
Πρέπει τα ερευνητικά κονδύλια για το σύνολο της βλαστοκυτταρικής έρευνας να αναδιανεμηθούν στον προϋπολογισμό της ξένης βοήθειας προκειμένου να αυξηθεί η στοιχειώδης υγειονομική περίθαλψη στα άπορα κράτη;
Θα περιορίσουν ή θα μεγαλώσουν οι τεχνολογίες αυτές το παγκόσμιο χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών;
Τα ώριμα βλαστοκύτταρα χρησιμοποιούνται ήδη σε θεραπείες, π.χ. μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών για την αντιμετώπιση της λευχαιμίας. Το σύνολο της βλαστοκυτταρικής έρευνας μπορεί να βοηθήσει ώστε να γίνει καλύτερα κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα βλαστοκύτταρα. Επηρεάζει αυτό την άποψή σας για την έρευνα με εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα;
Αυξάνουμε εσφαλμένα τις προσδοκίες ανάπτυξης θεραπειών για άτομα που πάσχουν από εκφυλιστικά νοσήματα;
Κατά πόσο δικαιολογούμαστε να πραγματοποιούμε αμφιλεγόμενη έρευνα με έμβρυα προκειμένου να βοηθήσουμε ένα γηράσκοντα πληθυσμό να ζήσει περισσότερο; Κι αν η ποιότητα ζωής στην πολύ μεγάλη ηλικία δεν μπορεί να βελτιωθεί ιδιαίτερα;
Υπάρχει τελικά όριο στην ιατρική έρευνα; Υπάρχει κάποιο σημείο, στο οποίο πρέπει να δεχτούμε τη θνητότητά μας και την πραγματικότητα της ύπαρξης δεινών;
Πόσο δημοκρατική είναι η διαμόρφωση πολιτικής για τα ζητήματα αυτά και πόσο δημοκρατική πρέπει να είναι;
Ακόμα και στην ιατρική, οι ερευνητές δεν πρέπει να εφευρίσκουν απλώς τους κανόνες ώστε να ταιριάζουν με τους στόχους τους. Η κοινωνία δικαιούται να πει τι πρέπει να ερευνάται και τι όχι. Πόσο μακριά πρέπει να φτάνει κάτι τέτοιο; Πόσο έλεγχο πρέπει να ασκεί η κοινωνία στην έρευνα;
Η βλαστοκυτταρική θεραπεία έχει μεγάλες δυνατότητες για την αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών. Ωστόσο, από πού θα πρέπει να προέρχεται η χρηματοδότηση της σημαντικής έρευνας; Ποιος θα πρέπει να καλύψει το κόστος της δαπανηρής
Τα επαγόμενα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα (κύτταρα iPS) θα μπορούσαν, δυνητικά, να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία πολλών κλωνοποιημένων μωρών από τα κύτταρα ενός ενήλικα. Ποιοι κανονισμοί πρέπει να θεσμοθετηθούν για τον έλεγχο του τρόπου ανάπτυξης και εφαρμογής της έρευνας με κύτταρα iPS; Με ποιον τρόπο μπορούμε να θεσπίσουμε νόμους για μελλοντικές εξελίξεις;
Αν η έρευνα ελέγχεται στενά από κανονισμούς και νόμους, υπάρχει ο κίνδυνος να καταστεί η επιστήμη πολιτικό ζήτημα σε υπερβολικό βαθμό; Πόση επιρροή πρέπει να έχουν οι μη ειδικοί πολιτικοί μεσάζοντες;
Story cards
Policies
Η βλαστοκυτταρική έρευνα πρέπει να πραγματοποιείται μόνο σε ώριμα βλαστοκύτταρα ή βλαστοκύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος.
Επιπρόσθετα προς τα ώριμα βλαστοκύτταρα και τα βλαστοκύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος, η βλαστοκυτταρική έρευνα μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί με χρήση «πλεονασματικών» εμβρύων ηλικίας μικρότερης των 14 ημερών, τα οποία σε διαφορετική περίπτωση θα καταστρέφονταν.
προς το σημείο 2, η βλαστοκυτταρική έρευνα μπορεί να πραγματοποιηθεί με χρήση εμβρύων που δημιουργούνται ειδικά για ερευνητικούς σκοπούς μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF).
Επιπρόσθετα προς το σημείο 3, τα έμβρυα μπορούν να κλωνοποιηθούν για τους σκοπούς της βλαστοκυτταρικής έρευνας.



FUND is a project funded by the European Commission (